AI Agent nedir?

Bir AI agent, bir dil modelinin (LLM) ötesine geçen bir sistemdir. LLM sadece metin üretir; agent ise karar alır, araç kullanır ve dünyayı değiştirir.

LLM vs Agent

Özellik	LLM	Agent
---------	-----	-------
Girdi	Metin	Metin + bağlam
Çıktı	Metin	Metin + eylem
Araç kullanımı	Hayır	Evet
Plan yapma	Hayır	Evet
Dünyayı değiştirme	Hayır	Evet

Bir Agent'ın 3 Temel Yeteneği

1. Tool Use (Araç Kullanımı)

Agent, harici araçları çağırabilir: API'ler, veritabanları, dosya sistemi, hesap makinesi, web arama. Bu araçları NE ZAMAN kullanacağını kendisi karar verir.

2. Planning (Planlama)

Karmaşık bir görevi alt adımlara böler. "Önce X'i yap, sonra Y'yi kontrol et, eğer Z ise A'ya geç" gibi çok adımlı stratejiler oluşturur.

3. Memory (Hafıza)

Önceki etkileşimleri hatırlar. Kısa süreli (konuşma bağlamı) ve uzun süreli (veritabanına kayıt) hafıza kullanabilir.

Gerçek Dünya Örnekleri

• Claude Code: Kod yazar, dosya okur, terminal komutu çalıştırır, test eder — hepsi tek bir konuşma içinde.
• Devin: Bir yazılım mühendisi gibi çalışır. Issue alır, kod yazar, PR açar.
• Cursor Composer: Birden fazla dosyayı aynı anda düzenler, proje bağlamını anlar.

Ne Zaman Agent Kullanmalı?

• Görev birden fazla adım gerektiriyorsa
• Harici veri kaynaklarına erişim gerekiyorsa
• İnsan müdahalesi olmadan otonom çalışması isteniyorsa
• Sonuç doğrulaması yapılabiliyorsa (agent'ın hata yapıp yapmadığını kontrol edebiliyorsan)

Ne Zaman Kullanmamalı?

• Tek seferlik basit metin üretimi yeterliyse
• Güvenlik kritik kararlarda (agent hata yapabilir)
• Maliyet hassas senaryolarda (her araç çağrısı ekstra API maliyeti)

Sonuç

Agent = LLM + araçlar + planlama + hafıza. Geleceğin yazılımı agent'lar üzerine inşa edilecek — ama her şey için agent gerekmez. Doğru probleme doğru araç.